ماشینم را کنار جاده پارک کردم تا کمی خستگی در کنم. از دور یک خانه قدیمی نظر مرا جلب کرد کنجکاو شدم و به سمت آن بنای مخروبه رفتم .کمی از ورودم نگذشته بود که صداهای عجیب و غریبی شنیدم ، جلوتر رفتم اما حس کردم سایه ی شخصی پشت سرم سنگینی میکند صدای پایش که به سمت من می امد ،نزدیک و نزدیکتر می شد وحشت کردم انچه که در آن لحظه به ذهنم رسید فرار بود شروع کردم به دویدن اما هرچقدر تلاش کردم حتی نتوانستم یک قدم بردارم وقتی دیدم قادر به حرکت نیستم ، خواستم فریاد بزنم شاید کسی صدایم را بشنود و مرا از این موقعیت وحشتناک نجات دهد، خدای من!!! من فریاد میزدم اما صدایی از حنجره ام بیرون نمی امد. احساس کردم از ترس خواهم مرد ، ضربان قلبم به شدت بالا رفته بود ناگهان با صدای خودم از خواب پریدم .!!!

این داستان تجربه یک کابوس شبانه است. هر فردی در زندگی خود ممکن است کابوس ببیند از خواب با ترس بیدار شود قلبش به شماره بیفتد ، این یک مسئله کاملا طبیعی است که هر شخصی ممکن است درطول زندگی ان را تجربه کرده باشد.

آنچه که در مورد کابوس حائز اهمیت است معانی روانشناختی کابوس است. "کابوس هر شخص نشان دهنده وضعیت روانی اوست" زمانی که شخص در زندگی دچار تنش و فشار های روانی می شود این تغییرات در خواب او تاثیر گذار خواهد بود کابوس یک بیماری نیست اما نوعی حملات اضطرابی می تواند باشد. کابوس ها در واقع دغدغه ها، نگرانی ها و ناراحتی های هیجانی و عاطفی فرد می باشد لذا توجه به محتوا و تکرار کابوس ها اهمیت دارد . اغلب افراد نمی توانند در زمان بیداری ترس و نا امنی خود را بروز دهند چون توان مقابله با چنین احساساتی را به طور آگاهانه ندارند روانشناسان معتقدند زمانیکه مثلا فرد در خواب ببیند که در حال فرار است و یا چیزی خطرناک او را تعقیب می کند این قاتل یا هیولا که سعی دارد از دستش فرار کند در واقع کسی نیست غیر از خودش، این بخش قسمتی از خود ماست که نمیتوانیم به هنگام بیداری با آن روبه رو شویم لذا بهترین کار رهایی از این گونه کابوس ها رو به رو شدن با ترس ها و نگرانی هایمان می باشد کابوس های تکراری که هرشب و به مدت چندین سال تکرار می شوند شاید بیانگر حادثه ای دلخراش در گذشته فرد باشد .دلایل کابوس می تواند خوردن یک غذای سنگین در اخر شب باشد، شاید هم دیدن فیلمی ترسناک و یا یک ذهن آشفته می تواند دلیل کابوس شبانه باشد و یا هزاران دلیل ناشناخته ی دیگر،... ما واقعا نمیدانیم. فرضیه های زیادی در مورد کابوس شبانه وجود دارد اما درباره دلیل کابوس اجماعی وجود ندارد . تحقیقات زیادی هر روز برای روشن شدن  ابهامات این مساله در حال انجام است. فارغ از انکه دلیل دیدن کابوس چیست واقعیت هایی درباره کابوس وجود دارد که باید از انها اگاه شویم:

-محتوای کابوس متفاوت از استرس واقعی است

اگر کابوس ها نشانه ای از ناراحتی و نگرانی ها باشند تفسیر واقعی از ناراحتی ها نیستند. تحقیقی نشان می دهد که بعد از اتفاق 11 سپتامبر کابوس شبانه در افراد افزایش یافت اما هیچ کدام از افراد دقیقا کابوس صحنه برخورد هواپیما را ندیدند. این نشان میدهد که بعد از یک اتفاق ناگوار و یا یک استرس شدید در زندگی فرد احتمال دیدن کابوس شبانه افزایش می یابد .

-کابوس تمرین واقعیت است

خواب تلاش فرد برای رویارویی با مشکلات و عواطف شدید است . در واقع یک کابوس تمرین مغز است برای آمادگی در برابر یک وضعیت سخت. تحقیقی نشان می دهد زنان باردار خواب هایی را گزارش می دهند که در آن برای کودکشان اتفاقی افتاده است . مادر می تواند در خواب نقش مراقبت از کودک را تمرین کند.

-شما توانایی کنترل کابوس را دارید

کنترل کابوس امکان پذیر است اما تمرینی سخت است. فرد می داند که خواب می بیند و می تواند مسیر دیدن خواب خود را تغییر دهد در حال حاضر مطالعات زیادی بمنظور کمک به کنترل کردن کابوس در حال انجام است.

-هراس شبانه ترسناک تر از کابوس است

هراس شبانه یک اختلال خواب است که اغلب درمیان کودکان دیده می شود. کابوس شبانه گاهی با هراس شبانه اشتباه می شود اما تفاوتهایی بین این دو وجود دارد. در هراس شبانه کودک از خواب می پرد، داد و فریاد می کند، تنفس و تپش قلب او سریعتر میشود اما همچنان خواب است. در هراس شبانه کودک روز بعد چیزی بیاد ندارد، بر خلاف کابوس شبانه که در سنین بزرگسالی نیز دیده می شود و فردای ان روز شخص تمام آنچه اتفاق افتاده بود را بیاد دارد. هراس شبانه در خواب عمیق و اوایل شب اتفاق می افتد اما اغلب کابوسها در زمان نزدیک سحر گزارش می شود.

آنچه که اهمیت دارد جلوگیری از بروز کابوس است .خواب مهم ترین و موثرترین ترین شاخص برای سلامتی روح و جسم است. لذا باید تمامی عوامل مزاحم فرآیند خواب از جمله کابوس حذف شود.

چگونه از بروز و تکرار کابوس جلوگیری کنیم؟

*بلافاصله پس از مشاهده کابوس محتوای آن را یادداشت کنید افکار واحساساتی که نسبت به این کابوس در شما بیدار شده است را بنویسید، اسامی هر یک از افرادی که در کابوس شما وجود داشته است را یادداشت کنید.   

 *صحبت کردن درباره کابوس هایتان را فراموش نکنید کابوس ها را به دنیای بیرون انتقال دهید.

* نگرانی ها و دغدغه هایتان را بررسی کنید در مورد نگرانی های روزانه تان فکر کنید آیا با این نگرانی ها به رختخواب می روید؟ استرس هایتان را شناسایی کنید مسائل استرس زا موجب تداوم و تکرار کابوس می شوند.

* پیش از خوابیدن از غذا خوردن پرهیز کنید مخصوصا غذاهایی که دارای قند هستند.

*  به دلیل نقش موثر استرس در دیدن کابوس باید زمانی از روز را به آرامسازی ذهن و بدن اختصاص دهید و در صورت لزوم از مشاور و روانشناس کمک بگیرید.